Sneeuwkettingen verplicht? Per land en per bord

In drie van de vijf wintersportlanden betekent het kettingbord: leggen, niet meenemen. Alleen Frankrijk vraagt kettingen in de kofferbak en in Italië beslist de wegbeheerder per weg.

Op X vroeg de ANWB hoe het per land zit met winterbanden en kettingen, en of je met all-seasons door mag. In de reacties gaven wintersporters elkaar het gebruikelijke antwoord: neem kettingen mee, dan zit je goed.

De wetteksten zeggen iets anders. We lazen ze alle vijf op 29 oktober 2026, artikel voor artikel. Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland hebben alle drie een bordregel die alleen het rijden mét gemonteerde kettingen toestaat. Frankrijk vraagt kettingen die je bij je hebt, en Italië legt het hele gebod neer bij de wegbeheerder. Meenemen is dus niet genoeg zodra je in die drie landen een kettingbord passeert.

Kettingen meenemen is Frankrijk, monteren is de rest

Zet de vijf zinnen naast elkaar en het verschil springt eruit. Duitsland: “Wer ein Fahrzeug führt, darf die Straße nur mit Schneeketten befahren.” Zo staat het bij Zeichen 268 in Anlage 2 van de StVO. Meenemen komt in die zin niet voor: alleen het rijden mét kettingen.

Oostenrijk: het bord “Schneeketten vorgeschrieben” uit § 52 Z 22 van de StVO zegt dat voertuigen op die weg “auf mindestens zwei Antriebsrädern Schneeketten haben müssen”. Zwitserland is net zo strikt: bord 2.48 betekent dat meer-sporige motorvoertuigen het traject “nur befahren dürfen, wenn ... mit Schneeketten aus Metall versehen sind”, met als uitzondering soortgelijke ASTRA-goedgekeurde middelen van ander materiaal (art. 29 van de Signalisationsverordnung).

Frankrijk draait het om. Artikel D.314-8 II 1° vraagt voor personenauto's de “détention” van kettingen of sokken voor ten minste twee aangedreven wielen: hebben, niet monteren. En Italië verdeelt de beslissing: art. 6 comma 4 lettera e) van de Codice della Strada laat de wegbeheerder prescriberen dat voertuigen “siano muniti ovvero abbiano a bordo” antislipmiddelen of winterbanden zijn, voorzien óf aan boord.

Eén kanttekening bij ons eigen standpunt: we hebben alleen de nationale teksten gelezen, niet de verkeersbesluiten van de wegbeheerders eronder. Zo'n besluit kan strenger zijn dan de tabel. Italië is daar een reëel voorbeeld: lettera f-bis van hetzelfde art. 6 laat de wegbeheerder bij zware sneeuwval uitsluitend winterbanden voorschrijven, en dan valt de kettingen-in-kofferbak-route weg.

Welk bord hoort bij welke regel?

Het bord is in vier van de vijf landen de schakelaar. Alleen Frankrijk rekent met een zone en een periode in plaats van één bord, en dat verhaal staat in het aparte artikel over winterbanden Frankrijk. Hieronder de borden uit de teksten zelf.

Zie je een kettingbord? Reken na wat er van je auto komt

De check hieronder vraagt wat je onderweg ziet: het land, het bord, de baan en wat er op je band en in je kofferbak ligt. De uitslag haalt zijn tekst uit de wettekst van dat land, met de vindplaats erbij. De winterbanden Duitsland-check op deze site leest ondertussen je symbool en DOT-code, als je twijfelt over de band zelf.

Zonder bord telt de kalender niet overal

Zonder bord hangt veel af van de kalender, en die verschilt per land. Oostenrijk koppelt zijn winterbandenregel aan 1 november tot en met 15 april plus winterlijke omstandigheden op de weg, zoals Schneefahrbahn, Schneematsch of Eis (KFG 1967 § 102 Abs 8a). Frankrijk kiest voor vaste data: 1 november tot en met 31 maart in de bergzones (D.314-8 IV).

Duitsland kent geen periode: de bandenregel uit § 2 Abs 3a begint pas met Glatteis, Schneeglätte, Schneematsch, Eisglätte of Reifglätte. Zwitserland had in de gelezen teksten geen algemene winterbandenregel; de kettingplicht bestaat daar alleen door het bord. En Italië laat de kalender los: het artikel dat we lazen bevat geen vaste periode, terwijl veel kaarten en winkelsites 15 november tot 15 april noemen. Dat datumstel staat niet in art. 6.

Hoeveel wielen onder de ketting, en van welk metaal?

Drie teksten tellen wielen, één zegt geen aantal en één laat het aan de ordenantie. Zwitserland is het preciest en ook het strengst.

Het Zwitserse detail om bij stil te staan: de kettingen moeten van metaal zijn, tenzij het middel van ander materiaal ASTRA-goedkeuring heeft. Een textiele sneeuwsok telt daar alleen mee als het middel die goedkeuring heeft. En wie denkt dat winterbanden het bord overbodig maken, mag opnieuw lezen: geen van de drie bordregels noemt een vrijstelling voor winterbanden.

Wat kost het als je de regel negeert?

Van de vijf teksten noemt er één een bedrag: Italië, € 87 tot € 344 bij schending van de voorschriften uit art. 6 (comma 14). In de Duitse StVO staat dat schendingen van de bandenregel en van Vorschriftzeichen Ordnungswidrigkeiten zijn (§ 49 Abs 1 Nr 2 en Abs 3 Nr 4), maar de bedragen staan niet in de wet zelf. De bedragen die politiediensten op X noemen, bijvoorbeeld minimaal 60 euro bij zomerbanden in de sneeuw, halen ze uit de Bußgeldkatalog, niet uit de StVO.

Frankrijk heeft, zoals we in het Frankrijk-artikel uit elkaar trekken, een uitrustingsplicht zonder sanctie in de wettekst die telt. Voor Oostenrijk en Zwitserland las we in de banden- en signalisatie-artikelen geen boetebedrag, dus dat zeggen we ook niet. Een algemene winterbandenplicht kent Zwitserland in de gelezen teksten ook niet; daar wordt wel over gediscussieerd.

Leg de kettingen één keer droog om, vóór de pas

1. Lees vanavond de wang van je band

   Zoek het bergje met sneeuwvlok en de M+S-tekst. Frankrijk rekent alleen met de combinatie, Duitsland sinds oktober 2024 alleen met het bergje. Zet er de profieldiepte banden naast, want Oostenrijk vraagt om een passende profieldiepte.

2. Koop kettingen op je bandenmaat en leg ze één keer droog om

   Kettingen passen per bandenmaat. Noteer eerst je maat en oefen thuis op een droge oprit, niet voor het eerst in de sneeuw langs de pas.

3. Meet de spanning koud en let onderweg op de borden

   Meet de bandenspanning koud, want die zakt in de kou. Heb je geen kettingen bij je: wie een traject met kettingbord oprijdt, overtreedt in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland de bordregel, ook met winterbanden.

In Nederland verandert er niets: bij de APK banden kijkt de keurmeester naar profiel en staat van je banden, niet naar seizoen.

De eerste sneeuw van het seizoen hangt de borden weer over de passen. Wie dan in de kofferbak alleen kettingen heeft liggen, staat in drie van de vijf landen bij het eerste bord stil om ze om te leggen.