Negen van de tien personenauto's in het kentekenregister van de RDW vragen op de vooras een band met loadindex 91 of lager, de tabelwaarde voor 615 kilo per band. De achteras zet de grens vaker hoger: bijna zestien op de honderd personenauto's mag daar meer dan 615 kilo per band dragen. Wie XL banden koopt voor de vooras omdat "de auto zwaar is", betaalt meestal voor de verkeerde as.
De telling achter die getallen staat hieronder. Kort: een systematische steekproef van 10.000 personenauto-kentekens, waarvan er 9.532 een registratie van de toegestane aslast per as hebben. Beide datasets waren op 28 oktober 2026 bijgewerkt.
XL of niet beslist geen prijslijst maar een deling: de vergunde aslast van jouw auto gedeeld door twee, afgezet tegen de loadindex-tabel. Die deling staat per kenteken in het register en rekent in een minuut na.
Wat betekent XL op een band?
XL is geen bandensoort maar een merking. UN Regulation No 30, het UNECE-reglement voor banden van personenauto's, definieert het letterlijk, 2.3.4: "'Reinforced' or 'Extra Load' describes a pneumatic-tyre structure in which the carcass is more resistant than that of the corresponding standard tyre". Het karkas, het geraamte van de band, is sterker gebouwd dan dat van de standaardband van dezelfde maat.
Op de wang mag dat alleen onder twee namen staan, 3.1.8: "The word 'REINFORCED' or the words 'EXTRA LOAD' if the tyre is a reinforced tyre". XL is de korte schrijfwijze die de bandenwereld voor Extra Load gebruikt. Breedte, hoogte en velgmaat veranderen niet; wat verandert is de service description erachter.
Die service description is het getal dat kilo's betekent: de loadindex. Elke stap in de tabel is een vaste sprong in draagvermogen, voor een band van welke maat dan ook. Zo ziet de trap eruit rond het niveau waar de XL-vraag op uitkomt:
| Loadindex | Max per band | Sprong t.o.v. de stap ervoor |
|---|---|---|
| LI 86 (530 kg) | 15 kg | |
| LI 87 (545 kg) | 15 kg | |
| LI 88 (560 kg) | 15 kg | |
| LI 89 (580 kg) | 20 kg | |
| LI 90 (600 kg) | 20 kg | |
| LI 91 (615 kg) | 15 kg | |
| LI 92 (630 kg) | 15 kg | |
| LI 93 (650 kg) | 20 kg | |
| LI 94 (670 kg) | 20 kg | |
| LI 95 (690 kg) | 20 kg | |
| LI 96 (710 kg) | 20 kg | |
| LI 97 (730 kg) | 20 kg | |
| LI 98 (750 kg) | 20 kg |
Een band met een hogere loadindex mag altijd; een lagere niet. Dat is geen mening maar de werking van de tabel: 630 kilo draagt meer dan 615, en de deling hieronder kijkt alleen naar het minimum.
De achteras is de XL-as
Bandenmeter telde het zelf mee uit de open data van de RDW: een systematische steekproef van 10.000 personenauto-kentekens uit het register van 10.825.275 personenauto's, alfabetisch over de kentekenorde met een vaste stap. 9.532 daarvan hebben een registratie van de wettelijk toegestane maximum aslast per as, samen 19.996 assen. Elke aslast gedeeld door twee geeft de draaglast per band, en die vergelijken we met de tabel.
De mediaan zegt het compact: op de vooras ligt het midden op 482,5 kilo per band, en dat vraagt loadindex 83 (tot 487 kilo); op de achteras op 475 kilo, precies loadindex 82. Maar de staarten vertellen het verhaal van de XL-vraag. Vanaf loadindex 91 loopt de achteras weg van de vooras. Precies op loadindex 92 als minimum zit 2,8 procent van de achterassen, tegen 1,5 procent vooraan. En rechts blijft de achteras langer staan: precies op loadindex 99 (775 kg per band) zit achteraan nog 1,2 procent van de voertuigen, vooraan 0,7.
| Per band boven | Vooras | Achteras |
|---|---|---|
| LI 91 (615 kg) | 9,1% | 16,0% |
| LI 92 (630 kg) | 7,6% | 13,1% |
| LI 93 (650 kg) | 5,7% | 11,1% |
| LI 94 (670 kg) | 4,0% | 9,6% |
| LI 95 (690 kg) | 3,7% | 8,8% |
| LI 98 (750 kg) | 2,4% | 5,3% |
Vertaald naar de XL-vraag: vraagt jouw as meer dan 615 kilo per band, dan haalt een band met loadindex 91 het minimum niet meer en schuif je door naar de volgende tabelstappen. De versie die binnen dezelfde maat die hogere tabelwaarde levert, heet Reinforced of Extra Load. Blijft jouw achteras onder die grens, zoals bij ruim 84 procent van de steekproef, dan is XL bij jouw auto een keuze en geen eis.
De telling meet een vergunning, geen bagage
Wat de telling níét zegt: hoe zwaar jouw auto dagelijks op de as staat. De aslast uit het register is de maximumlast die de fabrikant vergunde, geen gemiddelde belading. De deling toetst daarom het zwaarste geval dat toegestaan is, niet jouw rit naar het tuincentrum.
En hij zegt niets over de band die er werkelijk onder hangt. Een fabrikant kan XL monteren ook als de deling het niet vraagt; waarom, staat niet in het register. De 468 steekproef-kentekens zonder aslast-registratie zijn buiten de telling gelaten, en per merk of model doet deze telling geen uitspraak.
Hoeveel kilo vraagt jouw achteras?
Haal je aslast op
Vul je kenteken in bij de check hieronder: de aslast per as komt uit hetzelfde RDW-register als de telling. Heeft jouw auto geen registratie, dan staat de maximumlast per as in het instructieboekje; vul die waarde handmatig in.
Deel door twee
De check doet de deling voor je en zet de uitkomst om naar de minimale loadindex per band. Doe het zelf, dan werkt het zo: 1.180 kilo op de achteras gedeeld door twee is 590 kilo per band, en dat vraagt loadindex 90 (600 kilo) of hoger.
Zet je eigen wang ernaast
Lees de loadindex van jouw band af, vul hem erbij in en de check zegt per as of jouw band het minimum haalt. Haalt hij het niet, dan is een band met een hogere loadindex geen optie maar een eis; XL heet de versie die dat binnen dezelfde maat levert.
Wat de APK met die deling doet, hangt van je voertuigsoort af. Bij bedrijfsauto's staat de eis in het handboek, letterlijk, artikel 5.3.27 lid 7: "De op de band van een bedrijfsauto, in gebruik genomen na 31 december 1997, vermelde loadindex, mag niet kleiner zijn dan de loadindex behorende bij de maximumlast per band van de in het kentekenregister vermelde aslast." Bij personenauto's bevat het bandenartikel 5.2.27 geen loadindex-eis. Wat de keurmeester bij jouw auto wél aan banden controleert, staat op de pagina over APK banden.
De check rekent met de vergunde aslast uit de RDW-data en de tabelwaarden van het handboek; hij kent jouw bandenmaat niet en zegt niets over de band die de fabrikant monteert. De tabelwaarde hoort bij de luchtdruk die de fabrikant per band opgeeft; of kou met je spanning doet, reken je met de rekenhulp voor bandenspanning na. De aslast staat 24 uur in de cache, zonder koppeling aan jou.
Vragen over XL banden
Mag je XL banden rijden als je auto ze niet vraagt?
Ja. De tabelwaarde van jouw as is een minimum en een hogere loadindex draagt meer bij dezelfde snelheidsletter. Een lagere loadindex dan het minimum is te licht: 615 kilo draagt geen 670. Let wel op de snelheidsletter: boven 210 km/u mag een band minder dan de tabelwaarde dragen.
Keurt de APK de loadindex af bij personenauto's?
De loadindex-eis uit het handboek geldt bedrijfsauto's die na 31 december 1997 in gebruik zijn genomen (artikel 5.3.27 lid 7). Het bandenartikel voor personenauto's, 5.2.27, bevat geen loadindex-eis. De deling blijft voor jouw banden de ondergrens: hij zegt wat je as minimaal vraagt, ongeacht de keuring. Reken de minimumwaarden van je eigen banden na met de lezer op de pagina over bandenmaat.
Waarom heet de merking soms Reinforced?
Omdat de norm zelf twee namen toestaat: UN Regulation No 30 schrijft voor dat op een versterkte band "REINFORCED" of "EXTRA LOAD" op de wang staat (3.1.8). XL is de gangbare afkorting van Extra Load. Beide namen betekenen hetzelfde: een band van dezelfde maat met een sterker karkas en een hogere tabelwaarde in de service description.
Is een XL-band automatisch veiliger?
Nee, dat beweert de tabel niet. Loadindex zegt hoeveel kilo een band mag dragen, niets over grip of remafstand. Een XL-band op een auto die hem niet vraagt, draagt marge die nooit gebruikt wordt. Wil je weten of jouw band het minimum van jouw as haalt, dan is de check hierboven de kortste route.
Ik wil een andere bandenmaat, past de loadindex dan mee?
De loadindex hoort bij de band zelf en niet bij de velgmaat: dezelfde 91 betekent dezelfde 615 kilo, of hij nu om 16 of om 17 inch spant. Een andere maat omrekenen draait om de buitendiameter; de vergelijker in het artikel over bandenmaat omrekenen rekent die twee na en houdt de service description erbij.
De deling schuift mee met de vloot: komen er meer zware SUV's en elektrische auto's bij, dan stijgt ook het aandeel auto's dat boven de tabelwaarde van de standaarduitvoering uitkomt. Deze telling meet die trend niet; ze is een momentopname van 28 oktober 2026. Bij de volgende set banden beslist dus niet de prijslijst maar het getal op jouw kenteken, en dat getal lees je in een minuut af met de check hierboven.
Bronnen
- Open Data RDW: Gekentekende voertuigen assen, veld wettelijk toegestane maximum aslast (3huj-srit)
- Open Data RDW: Gekentekende voertuigen, voertuigsoort Personenauto (m9d7-ebf2)
- UN Regulation No 30 (pneumatische banden), definities 2.3.4 en merking 3.1.8, consolideerde tekst Publicatieblad L 201/70, 30.7.2008
- APK-handboek bedrijfsauto's licht, artikel 5.3.27, lid 7, met Loadindex tabel Annex 4 (RDW)
