Het gebrekenregister van de APK telt 1.002 omschrijvingen. Geen enkele noemt een gecupte band. De keurmeester die tegen een golvend loopvlak staat, schrijft op wat hij ziet: te weinig profiel, een band met een bult, of een demper die niet meer dempt. Cuppen zelf is geen gebrek, het is het bewijsstuk.
Gecupt herken je aan de vorm: dipjes en bultjes om en om over het loopvlak, alsof iemand er met een duim in geknepen heeft. Voelen doe je het beter dan je het ziet; rijden merk je als een trilling of een dof zoemen boven zo'n tachtig kilometer per uur. De term komt uit de werkplaats. In het Engels heet het tire cupping of scalloping, en bandenmerken rekenen het zelf tot de onregelmatige slijtagepatronen, naast kamvormige slijtage en vlakke plekken.
De band is het bewijsstuk, niet de dader. Het APK-handboek zelf scheidt de twee letterlijk: bij het veersysteem staat "Banden worden niet als deel van het veersysteem beschouwd". Wat er op het loopvlak in staat, wijst naar wat erboven hangt.
- 1.002omschrijvingen in het gebrekenregister van de RDW, doorzocht op 29 oktober 2026: geen enkele noemt cuppen of een golvend loopvlak
- 119.720dempercodevermeldingen bij APK's voor lichte voertuigen, oktober 2025 t/m september 2026 (eigen telling)
- 7,5-10 cmdoorsnee van één dipje, volgens de bandenkennis-pagina van Goodyear (gelezen 29-10-2026)
Wat is cuppen op een band?
Een band slijt door wrijving, en wrijving is alleen gelijkmatig als het wiel de weg raakt met een gelijkmatige kracht. Stuitert het wiel, dan landt er bij elke slag extra gewicht op hetzelfde stukje rubber. Dat stukje slijt sneller dan de blokken ernaast, en het patroon verergert zichzelf: hoe dieper de dip, hoe harder de landing ernaast.
alle blokken even hoog: de kracht op het loopvlak was gelijkmatig
komvormige dipjes verspreid over het loopvlak: het wiel heeft gestuiterd
Op fora en in werkplaatspraat krijgt de bandenspanning de schuld van élke slijtage. Dat klopt niet voor cuppen: een verkeerde spanning slijt breed, over de hele omtrek, in het midden of aan beide randen. Dipjes horen bij een wiel dat op en neer beweegt: onbalans of demping. Dat onderscheid is precies wat de tabel hieronder doet.
Vier patronen, vier andere oorzaken
Slijtage is een schrift. Lees je het patroon, dan lees je waar de oorzaak zit. Dit zijn werkplaats-vuistregels, geen keuringsregels: meerdere oorzaken kunnen naast elkaar bestaan, en alleen meten geeft zekerheid.
| Patroon | Hoe het eruitziet | Meest waarschijnlijke oorzaak (vuistregel) | Wat de keurmeester kan noteren |
|---|---|---|---|
| Dipjes (gecupt) | komvormige dipjes verspreid rondom het loopvlak | onbalans, en daarna een vermoeide demper; tril je boven ongeveer 80 km/u, denk dan eerst aan balans | 241 "Schokdemper werkt niet (goed)" of adviescode AC2 bij lekkage; 205 als het profiel in de groeven onder de grens zit |
| Midden glad | het midden van het loopvlak zit lager dan de rest, over de hele omtrek | te hoge bandenspanning voor deze belasting | een spanning-code (208 t/m 211) of 205/AC1 bij te weinig profiel |
| Beide randen glad | twee schouders lager dan een rond midden | te lage bandenspanning, meestal te lang zo gereden | diezelfde codes; de keurmeester toetst aan de stickerwaarde van de fabrikant |
| Eén schouder of kamvormig | binnen- of buitenrand slijt sneller; bij kamvormig is de ene kant van het blokje glad en de andere ruig | stand van het wiel: spoor of camber, vooral op de vooras en na een stoeprandklap | 205/AC1, of 252 als het wiel in de uiterste stuurstand de wielkast raakt |
De APK schrijft 'gecupt' niet op
Wat de keurmeester wél doet staat in het APK-handboek voor personenauto's, artikel 5.2.27 over banden (gelezen 29 oktober 2026). Het kent geen cupping, maar wel de gevolgen. Letterlijk:
"De banden mogen geen beschadigingen vertonen waarbij het karkas zichtbaar is." (eis 2)
"De banden mogen geen uitstulpingen vertonen." (eis 3)
"De profilering van de hoofdgroeven van de banden moet over de gehele omtrek van het loopvlak ten minste 1,6 mm bedragen, met uitzondering van slijtage-indicatoren." (eis 4)
Een diep gecupt loopvlak kan op al die manieren afgekeurd worden, zonder dat de omschrijving "gecupt" ooit valt. En de spanning gaat mee: eis 9 vraagt de fabrikantwaarde van de sticker, met op één as maximaal 0,3 bar verschil tussen links en rechts.
Bij de demper staat de scheiding tussen indicator en oorzaak het scherpst. Artikel 5.2.28, eis 1: "Personenauto's moeten zijn voorzien van een goed werkend veersysteem. Banden worden niet als deel van het veersysteem beschouwd." En eis 3: "Personenauto's moeten zijn voorzien van deugdelijk bevestigde en goed werkende schokdempers." De keurwijze daarbij: visuele controle, waarbij de auto "zo mogelijk verscheidene keren wordt ingeveerd"; bij twijfel volgt een rijproef. Handmatige dempertest, dus, met de rijproef als beslisser.
Hoe vaak de demper boven een versleten loopvlak daadwerkelijk op het formulier belandt, telt Bandenmeter zelf mee uit de open data van de RDW. In twaalf maanden schreven keurmeesters 119.720 keer een dempercode op (239, 240, 241 of adviescode AC2), naast 8.132.361 APK-meldingen voor lichte voertuigen. Dat is ruim 147 per 10.000 meldingen, met april (168 per 10.000) als hoogste maand en januari (107) als laagste.
Welke bandengebreken de keurmeester bij jouw auto noteerde, zie je per kenteken op de pagina over APK banden.
In een kwartier twee oorzaken uitsluiten
Je hoeft geen werkplaats te zijn om de eerste twee stappen te zetten. Ze kosten een kwartier en sluiten de goedkoopste oorzaken uit.
Meet de spanning koud
Koud betekent: een paar uur stilgestaan. Vergelijk met de sticker in de deurstijl, niet met wat de pomp zegt. Rijd je net, reken dan eerst terug wat je meetwaarde waard is met de rekenhulp voor bandenspanning, want warme lucht leest hoger dan hij is.
Voel het loopvlak en fotografeer per wiel
Strijk met je platte hand over de band, van schouder tot schouder en rondom. Dipjes voel je beter dan je ze ziet. Noteer welk wiel het ergste slijt; een foto helpt de monteur later bij het balanceren en bij het beoordelen van de demper op die hoek.
Doe de dempertest op elke hoek
Duw de carrosserie boven het wiel stevig in en laat los. Komt de auto na één keer op en neer tot rust, dan doet die demper zijn werk; veert hij na, dan is verder kijken logisch. Ook dit is een vuistregel uit de werkplaats: de keurmeester inveert de auto zo mogelijk een paar keer en gebruikt bij twijfel een rijproef.
Eerlijk is eerlijk: een tabel van vier patronen is werkplaats-wijsheid, geen meetkunde. Twee oorzaken tegelijk is bij een oudere auto eerder regel dan uitzondering, een zwakke demper kan op den duur ook de wielstanden verstoren, en onze tabel ziet alleen wat jij ziet. Daarom zegt de check hieronder overal "meest waarschijnlijk", en beslist een meting.
Zet jouw band in de diagnose-check
Vul in wat je op het loopvlak ziet, op welke wielen, en of je voelt of hoort dat hij trilt of trekt. De check volgt dezelfde vuistregels als de tabel hierboven.
De check kijkt alleen naar het patroon dat je invult en zegt overal "meest waarschijnlijk". Hij is geen keuring en zegt niets over de rest van je auto; de profieldiepte en de spanning meet je er apart bij.
Daarom komt cupping terug op de nieuwe band
Nu het wisselseizoen begint, gaan er de komende weken veel banden onder de auto. Wie gecupte banden laat vervangen zonder de oorzaak te vinden, koopt hetzelfde patroon twee keer: het nieuwe rubber slijt precies zo, want het wiel stuitert nog steeds. Bandenmerken zeggen dat er niet omheen: zodra cupping erin staat, herstelt de band zich niet meer, en het patroon verdwijnt pas als de oorzaak verdwijnt.
Maak dus vóór de wissel een foto per wiel en meet de spanning. In het voorjaar vertelt het nieuwe loopvlak of de oorzaak gevonden is: een set die egaal slijt zegt meer dan welke belofte van een werkplaats ook.
Vragen over gecupte banden
Keurt de APK een gecupte band af?
Niet op de naam: er bestaat geen cupping-code in het gebrekenregister. Wat wél afgekeurd kan worden is wat het patroon aandoet: te weinig profiel in de hoofdgroeven (205), een beschadigde band (203), een uitstulping (207) of een demper die niet (goed) werkt (241). Tussen 1,6 en 2,5 mm noteert de keurmeester adviescode AC1.
Is rijden met gecupte banden nog legaal?
De wet kijkt naar het profiel in de hoofdgroeven en naar de staat van de band, niet naar het woord cuppen: zit je boven de 1,6 mm, dan rijd je legaal. Legaal is niet hetzelfde als verstandig, want de dipjes zitten op de profielblokken en niet in de groeven waarin gemeten wordt. Meet je eigen diepte in de hoofdgroeven met de rekenhulp voor profieldiepte banden en laat een band met diepe dipjes nakijken.
Waarom noemt iedereen een andere oorzaak?
Omdat er vier werkende oorzaken zijn en een band er meestal maar één patroon voor toont. Spanning slijt breed, balans en demping maken dipjes, de wielstand slijt één kant. Wie alleen de spanning naloopt, mist de demper; wie alleen nieuwe banden koopt, koopt het patroon terug. Lees het patroon, dan blijven er één of twee verdachten over.
Eén ding mag je meenemen naar de werkplaats: het patroon is geen mening. Wie met een foto per wiel en een koude spanningsmeting aankomt, maakt van "er zit iets met de banden" een gerichte vraag, en dat scheelt nieuwe banden die hetzelfde slijtageverhaal opnieuw opschrijven.
